Web 2.0 son zamanlarda herkesin ağzında, herkes Web 2.0 uyumlu sistemler geliştirdiğini söylüyor… Ama nedir bu Web 2.0? Web 1.0 ne zaman çıktı da bitti? Web 1.0 vardı da biz mi fark etmedik? Nasıl bir teknolojidir bu Web 2.0? Web 1.0’dan ne farkı vardır? Yoksa Web 2.0 pazarlama uzmanlarının kullandığı yeni ve şatafatlı bir sıfat mı sadece?

Bu sorular Web 2.0’ı ilk duyan herkesin aklında gelişen sorular, ama aslında tartışma Web 2.0’ın bir teknoloji değil, bir “tanımlama” oluşundan kaynaklanıyor.

Web 2.0, O'Reilly ve MediaLive International’ın düzenlediği bir konferansın beyin fırtınası esnasında ortaya çıktı. Bu platform, aynı zamanda Web 1.0’ın da ilk kez tanımlandığı platformdu. Özünde ayrım, web tabanlı platformların iş modellerinin zaman içerisinde gösterdikleri değişime ve bu değişimin para kazandırma modelinde yarattığı farka dayandı. Sonuç olarak, keşfedilen veya bulunan yeni bir sistem değil, var olan sistemlerin “segmente edilmesi”, yani birer tanım altında toparlanmasıydı.

Hem Web 1.0’da, hem de Web 2.0’da birbirlerine çok benzer yararlara sahip platformlar yer alsa da, aslında arka planda, platformlarla son kullanıcının iletişimi ve kullanım düzeyindeki değişiklikler, platformların hangi segmente dahil olacağını etkileyen en önemli faktör oldu.

Web 1.0 ve Web 2.0’a verilecek en güzel örneklerden biri Britannica Online ve Wikipedia arasındaki farklar ve benzerlikler olacaktır. Britannica Online, Web 1.0 konseptine dahil bir sistem olarak tanımlanırken, Wikipedia yerini Web 2.0 tarafında aldı.

İhtiyaca verdiği cevap ve son kullanıcıya olan yararları çok benzer de olsa, Britannica Online’ın içi tam zamanlı bir içerik ekibi tarafından doldurulurken, Wikipedia kendi kullanıcıları ve okuyucuları tarafından hazırlanıp düzenlenen bir içeriğe sahip.

Wikipedia tarafında platform sahibinin yaptığı en büyük işletme harcaması server ve platformun bakım maliyeti iken, Britannica Online tarafında içerik hazırlanması ve bu içeriğin güncel tutulması, başlı başına bir maliyet kalemidir.

Wikipedia’nın Web 2.0 tanımlaması altında yer almasını sağlayan başlıca özellik, kendi kendini destekleyebilen, katılım ile büyüyen ve büyüdükçe daha iyi hizmet kalitesine ulaşan bir platform olmasıdır.

Benzer bir örnek olarak MP3 download yönteminden bahsedebiliriz. MP3 indirilen web siteleri Web 1.0 altında yer alırken, Napster bir Web 2.0 tanımı altında konumlanmakta. Bunun en önemli sebebi ise Napster’ın kullanıcı adedindeki artışın, daha iyi bir hizmet şeklinde daha hızlı geri dönmesini sağlayan bir altyapı ile kurgulanmış olmasıdır.

Bu ayrımlar, altyapısal sistemleri ve terminolojiyi de içine aldı. İçerik yönetimi sistemi (CMS) yerine, içeriği kullanıcının yönettiği sistemler (Wikis), “Sayfa başı gösterim” yerine “Click başı maliyet” ve “yayınlamak” yerine “katılmak” bunlardan birkaçı oldu.

Konseptin oluşması ile Web 2.0, kendi kendine gelişip, kullanıcısı arttıkça hizmet kalitesinin arttığı, bir satın alma modeline değil, bir hizmet kiralama modeline yer veren, yapılan altyapı yatırımına göre değil başarısına ve sonucuna dayalı olarak değerlendirilen ve özellikle kurulmuş sistemlerin içini nasıl dolduracağını düşünen pazarlama uzmanlarının derdine derman olan platformların segmenti ve tanımı haline geldi.

Sonuç olarak Web 2.0, bir pazarlama balonu değil, bir tanım sistemi olarak düşünüldü ve yolunda emin adımlarla ilerliyor.

Cem Çalıştıran
Project House